ด้วยสภาพแวดล้อมทางเศรษฐกิจในและต่างประเทศปี 2550 ต่อเนื่องถึงปี 2551 ส่งผลให้ภาคธุรกิจและการลงทุนของกลุ่มผู้ประกอบการท่องเที่ยวเตรียมพลิกกลยุทธ์ตั้งรับอารมณ์ของ กำลังซื้อ ซึ่งผันผวนตามแรงเหวี่ยงรอบทิศทาง โดยเฉพาะอุตสาหกรรมท่องเที่ยวขณะนี้กิจการทุกสาขาเห็นว่าแม้ปี 2551 ตลาดในประเทศจะยังมีมูลค่ารวมกว่า 5.8 แสนล้านบาท จากการเดินทางเที่ยวในประเทศ (domestic) กว่า 3.8 แสนล้านบาท และการเดินทางเที่ยวต่างประเทศเกินกว่า 2 แสนล้านบาท

แต่ ผู้ให้บริการ หรือซัพพลาย ความต้องการของลูกค้า หรือดีมานต์ ยังกระจุกตัวอยู่ในพื้นที่หลัก กรุงเทพฯ+8 จังหวัด เชียงใหม่ ภูเก็ต กระบี่ หัวหิน/ชะอำ (ประจวบคีรีขันธ์) สมุย (สุราษฎร์ธานี) พัทยา (ชลบุรี) นครราชสีมา กาญจนบุรี แต่ละปีครองส่วนแบ่งรายได้รวมกันกว่า 80% ของทั้งหมด สร้างกับดักกลุ่มทุนเร่งขยายธุรกิจห้องพัก โรงแรม รีสอร์ต ทั่วประเทศภายใน 2 ปีมูลค่าไม่ต่ำกว่า 60,000 ล้านบาท สร้างช่องว่าง รายได้ ถูกรุมทึ้งด้วยกลยุทธ์ หลักแบบง่ายๆ ดัมพ์ราคาทุกเดือน

ปี 2551 จึงมีความท้าทายอย่างมากสำหรับ ผู้นำ รัฐบาลใหม่ กับ กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา จะวางยุทธศาสตร์หรือมีแผนปฏิบัติการเศรษฐกิจเพื่อ จัดสรรรายได้ 5.8 แสนล้านบาท จากกำลังซื้ออุตสาหกรรมท่องเที่ยวในประเทศให้ทั่วถึงได้อย่างไร ?

นางพรศิริ มโนหาญ ผู้ว่าการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) กล่าวกับ ประชาชาติธุรกิจ ว่า ในฐานะหน่วยงานหลักดูแลการพัฒนาและส่งเสริมตลาดและการขายทั้งในและ ต่างประเทศจะพยายามอย่างเต็มที่ในการนำยุทธศาสตร์ส่งเสริมการขายแบบเครือข่าย (network link) ปลุกกำลังซื้อกระจายฐานรายได้ให้ครอบคลุมทุกจังหวัด 5 ภาค

ขณะนี้แผนกลยุทธ์การรณรงค์ขายแพ็กเกจท่องเที่ยวข้ามภูมิภาค เหนือ และอีสาน กับใต้ หรือ ภาคลางกับภาคตะวันตก อัตราการเติบโตและกระจายตัวเริ่มดีขึ้นตามลำดับ แต่ยอมรับว่ารายได้และจำนวนนักท่องเที่ยวเติบโตเฉลี่ยปีละไม่เกิน 10% สวนทางกับการลงทุนห้องพัก โรงแรม สร้างใหม่โตเร็วกว่าจึงทำให้เกิดช่องว่างอัตราการเข้าพักของโรงแรมต่างจังหวัดลดลง

แผนปฏิบัติการตลาดปี 2551 ยังจะเน้นเปิดตะเข็บแหล่งท่องเที่ยวไทยกับอินโดจีนผนวกการขายเป็นวัน สต็อป เซอร์วิส และความร่วมมือกันจัดทำแพ็กเกจทัวร์อาเซียน 10 ประเทศ บวกการใช้แม่เหล็กใหม่เพิ่มจาก 2 ประเทศ คือ สาธารณรัฐประชาชนจีน และสาธารณรัฐเกาหลี ซึ่งมีศักยภาพสูงตามการพยากรณ์ขององค์กรการ ท่องเที่ยวโลก (World Tourism Organization : WTO) ระบุชัดอนาคต 10-20 ปีนี้นักท่องเที่ยวเอเชียจะเดินทางเที่ยวภายในภูมิภาคสูงถึง 600 ล้านคน/ปี ทำรายได้ปีละกว่า 2 ล้านล้านบาท

นายปานฑิต ชนะภัย ว่าที่รองกรรมการ ผู้อำนวยการใหญ่ฝ่ายการพาณิชย์ บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) กล่าวว่าแผนปฏิบัติการตลาดและการขายจะใช้ระบบเครือข่ายเป็นตัวเร่ง ด้วยการให้สำนักงานสาขาการบินไทยทั่วโลกขายเที่ยวบินไปยังสถานที่เที่ยวในประเทศตามจุดบินทั้งหมดที่มี 13 จังหวัด

รวมไปถึงเส้นทางบินของพันธมิตรที่มีสัญญาแลกเปลี่ยนการขายที่นั่งระหว่างกัน (codeshare) เช่น บางกอก แอร์เวย์ส นกแอร์ พีบีแอร์

ส่วนเที่ยวบินระหว่างประเทศก็จะใช้กลยุทธ์เครือข่ายเหมือนกัน เพื่อขายจากเมืองอื่นๆ เข้ามายังกรุงเทพฯ และต่อไปยังอาเซียน และเอเชีย เช่น ญี่ปุ่น ซึ่งเป็นกลุ่มตลาดหลักกำลังซื้อสูง นอกจากนี้ยังจะเร่งสร้างกำลังซื้อกลุ่มใหม่เข้าประเทศโดยใช้ศักยภาพการบินไทยผนึกความร่วมมือกับภาคเอกชนและหน่วยงานต่างๆ

กลุ่มเจ้าของและผู้บริหารสายการบินต้นทุนต่ำ (locost airlines) ทั้งนายทัศพล เบแลเว็ลด์ ประธานบริหาร ไทย แอร์ เอเชีย นายอุดม ตันติประสงค์ชัย นายพาที สารสิน ซีอีโอ นกแอร์ ประเมินจำนวนผู้โดยสารในประเทศปี 2551 จะมีประมาณ 10-12 ล้านคน การกระจายเส้นทาง จะเริ่มมีมากขึ้นในจังหวัดท่องเที่ยวหลัก 70% และจังหวัดท่องเที่ยวรอง 30%

อย่างไรก็ตามหลัง 19 กันยายน 2549 จนถึงปัจจุบันการบริหารในยุคปฏิรูปการปกครองโดยคณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติกับรัฐบาลชั่วคราวพลเอกสุรยุทธ์ จุลานนท์ นั้น ผู้ประกอบการภาคเอกชนจากอุตสาหกรรมท่องเที่ยวทุกสาขาสะท้อนตรงกันว่า กำลังซื้อคนไทยชะลอตัวลงอย่าง ต่อเนื่อง คนมีเงินแต่ไม่กล้าใช้จ่ายมีอาการรุนแรงมากที่สุดตั้งแต่กรกฎาคม 2550

ส่งผลให้ธุรกิจต้องปรับตัวเฉพาะหน้าโดยการนำกลยุทธ์ตลาดและการขายเชิงรุกเทรนด์ใหม่ขยายตัวอย่างรวดเร็ว การลงทุนจัดมหกรรม Travel Fair ตลอดทุกเดือน มีเทศกาลผู้ซื้อออกแบบสินค้าท่องเที่ยวนำมาลดราคาแก่ผู้ซื้อกลุ่มอิสระเดินทางพักผ่อนทั่วไป (fit/liesure) ทั้งแพ็กเกจในประเทศ ทัวร์ต่างประเทศ ตั๋วโดยสารเครื่องบินเที่ยวเมืองไทย เที่ยวรอบโลก ลดกระหน่ำเป็นว่าเล่น 20-70% ทุกเดือน

โดยช่วง 2 ปีนี้มี สำนักงานส่งเสริมการจัดประชุมและนิทรรศการ (สสปน.) ที่รัฐบาลจัดตั้งมาขับเคลื่อนกำลังซื้อกลุ่มใหม่ ตลาดไมซ์ การเดินทางจัดประชุมสัมมนา การเดินทางเพื่อเป็นรางวัล การจัดประชุมขนาดใหญ่ การจัดนิทรรศการแสดงสินค้า (meeting-incentive-convention-exhibition : MICE)

การทำโปรโมชั่นผนึกการขายเข้าด้วยกันทั้ง 2 ส่วนทั้งตลาดการพักผ่อนและไมซ์ โหมแคมเปญจำนวนมากออกวางตลาด แต่ทุกวันนี้ยังต้องลุ้นว่าผลตอบรับทำอย่างไรจึงจะได้ตามเป้าหมาย

น่าสนใจว่า รัฐบาลใหม่ พรรคใดจะเข้ามาจัดสรรประโยชน์และดูแลธุรกิจทั้งระบบท่องเที่ยว ซึ่งเป็นอุตสาหกรรมผ่าทางตันเศรษฐกิจและ รากหญ้าจะทำอย่างไรให้ทั้งประเทศอยู่รอด อย่างยั่งยืน

หน้า 33