วันนี้เมื่อสามปีที่แล้วโศกนาฏกรรมที่ไม่มีใครคาดคิดจากคลื่นยักษ์สึนามิถล่มพื้นที่ชายฝั่งทะเลอันดามัน จนมีผู้เสียชีวิตราวสองแสนกว่าราย บทเรียนจากเหตุการณ์ครั้งนั้นผลักดันให้นักวิทยาศาสตร์เร่งมือหนักเพื่อพัฒนาระบบเตือนภัยที่มีประสิทธิภาพ ป้องกันประวัติศาสตร์ซ้ำรอยนักวิจัยจากศูนย์วิจัยโลกศาสตร์ในเมืองพอตสดัม เยอรมนี ออกแบบระบบเตือนภัยที่สามารถส่งสัญญาณเตือนได้ใน 10 นาทีหลังเกิดแผ่นดินไหวใต้ทะเลจนกลายเป็นคลื่นยักษ์สึนามิ
ระบบดังกล่าวประกอบด้วยเซ็นเซอร์วัดแผ่นดินไหวภาคพื้นดินและพื้นทะเล เมื่อเกิดแผ่นดินไหวเซ็นเซอร์จะส่งข้อมูลไปยังดาวเทียม จากนั้นข้อมูลจะถูกส่งต่อไปยังคอมพิวเตอร์อีกที ระบบเตือนภัยนี้ถูกพัฒนาขึ้นมาในเวลาเพียง 3 สัปดาห์หลังสึนามิถล่มประเทศชายฝั่งมหาสมุทรอินเดีย เมื่อวันที่ 26 ธันวาคม 2547
รัฐบาลอินโดนีเซียใช้เวลาไม่นานตัดสินใจรับเทคโนโลยีพร้อมกับทีมผู้เชี่ยวชาญเยอรมนีให้เข้ามาติดตั้งระบบเตือนภัย3 ปีต่อมาภารกิจติดตั้งระบบเตือนภัยใกล้เสร็จสมบูรณ์ และนักวิจัยหวังว่า จะเดินระบบได้ในเดือนพฤศจิกายน 2551
ที่ผ่านมาทีมเยอรมนีร่วมกับผู้เชี่ยวชาญอินโดนีเซีย อเมริกา และญี่ปุ่น ตั้งสถานีวัดแรงสั่นสะเทือนภาคพื้นดิน 160 แห่ง และเซ็นเซอร์ 23 ตัวฝังกับท้องทะเลเพื่อวัดแรงแผ่นดินไหว
เซ็นเซอร์ใต้พื้นทะเลมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งต่อความสำเร็จของระบบเตือนภัยเนื่องจากอุปกรณ์ภาคพื้นดินไม่อาจบอกให้นักวิทยาศาสตร์เห็นภาพได้ว่า แผ่นทวีปใต้ทะเลเปลี่ยนแปลงไปอย่างไรหลังเกิดแผ่นดินไหว
แผ่นดินไหวใต้ทะเลเมื่อ3 ปีก่อน มีความรุนแรงมากที่สุดเท่าที่เคยตรวจจับได้ในภาคพื้นมหาสมุทรอินเดีย แรงสั่นสะเทือนส่งผลให้แผ่นเปลือกโลกใต้ทะเลยกตัวขึ้นราว 15 ซม. ทำให้น้ำกระเพื่อมจนกลายเป็นสึนามิในที่สุด
เซ็นเซอร์ใต้น้ำอยู่ลึกจากผิวน้ำราว5 กิโลเมตร มีสายผูกติดอยู่กับทุ่นลอย เซ็นเซอร์สามารถวัดแรงดันของมวลน้ำที่กดลงบนตัวเซ็นเซอร์ และวัดความสูงของระดับน้ำได้ หมายความว่า เซ็นเซอร์รู้ได้ทันทีหากระดับน้ำสูงผิดปกติ ข้อมูลที่ได้ถูกนำมาทำนายการก่อตัวของคลื่นขนาดใหญ่ เซ็นเซอร์จะตรวจจับทุก 15 วินาที และส่งข้อมูลไปยังทุ่นเพื่อส่งข้อมูลผ่านดาวเทียมไปยังศูนย์เตือนภัย
ถ้าระบบตรวจพบแผ่นดินไหวในเวลาเดียวกับเซ็นเซอร์พื้นทะเลพบแรงกดดันผิดปกติระบบเตือนภัยที่ซับซ้อนอีกระบบหนึ่งจะเริ่มทำงาน พร้อมกับเทคโนโลยีของเยอรมนี เริ่มทำนายว่า คลื่นสึนามิจะซัดเข้าฝั่งที่ไหนและเมื่อไรระบบของเยอรมนีดังกล่าวสามารถเตือนภัยได้เร็วกว่า 10 นาที เมื่อเทียบกับระบบเตือนภัยสึนามิแปซิฟิกในฮาวาย ยิ่งเตือนภัยได้เร็วเท่าไร ความสูญเสียยิ่งน้อยลงเท่านั้น
ข้อมูลจาก คม ชัด ลึก
