สมุนไพรมีความสัมพันธ์กับคนไทยมาช้านาน ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน สมุนไพรสามารถใช้ทำเป็นยารักษาโรคต่าง ๆ มากมาย อีกทั้งยังมีผลข้างเคียงน้อยกว่ายาที่สังเคราะห์ขึ้นโดยกระบวนการทางเคมีจากงานวิจัยของรศ.ดร.งามผ่อง คงคาทิพย์ และคณะ หน่วยปฏิบัติการวิจัยผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติและเคมีอินทรีย์สังเคราะห์ ภาควิชาเคมี มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เกี่ยวกับสมุนไพรสันโศกพบว่า ชาวบ้านนำส่วนของรากและเหง้าของสมุนไพรสันโศกมาแช่เหล้าเพื่อทำเป็นยาดองเหล้า และนำไปต้มเพื่อรักษาผู้ป่วยเอดส์ในระยะแรก หรือนำส่วนผสมของรากเหง้าบดผสมกับแอลกอฮอล์ เล็กน้อยปิดบริเวณที่ถูกงูกัดแก้พิษงู
จากสรรพคุณของสมุนไพรสันโศกดังกล่าวทำให้ “นายพงศธร สาธร” นักเรียนทุนโครงการพัฒนาและส่งเสริมผู้มีความสามารถพิเศษทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (พสวท.) ของสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ชั้น ม.6 โรงเรียนศรีบุณยานนท์ สนใจศึกษา โดยทำวิจัยเรื่อง “การเปรียบเทียบประสิทธิ ภาพของการสกัดสมุนไพรสันโศกจากแหล่งต่าง ๆ ต่อการออกฤทธิ์ยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย” ทั้งนี้เพื่อหาองค์ความรู้ใหม่ โดยนำสารสกัดสมุนไพรสันโศกจากแหล่งต่าง ๆ มาทดสอบการออกฤทธิ์ยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย เปรียบเทียบกับการใช้ยาสเตรปโทมัยซิน ซึ่งเป็นยาปฏิชีวนะที่สามารถยับยั้งเชื้อแบคทีเรียและเชื้อราได้ดี และใช้ผลการทดสอบดังกล่าวเป็นแนวทางในการหาสารบริสุทธิ์เพื่อพัฒนาทำเป็นยารักษาโรคต่อไป
การทดลองเริ่มจากการนำรากที่บดละเอียดของสมุนไพรสันโศกที่เก็บจากจังหวัดศรี สะเกษ จันทบุรี ชุมพร ฉะเชิงเทรา และเชียงใหม่ นำมาสกัดสารออกฤทธิ์ด้วยวิธีการสกัดร้อน (soxhlet extraction) และสกัดหยาบด้วยเอทานอล แล้วนำสารสกัดที่ได้ไปเตรียมด้วยความเข้มข้นที่ 10,000 ppm 50,000 ppm และ 100,000 ppm จากนั้นนำไปทดสอบการออกฤทธิ์ยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย สแตปฟิโลคอคคัส ออเรียส (Staphylococcus aureus) และบาซิลลัส ซีเรียส (Bacillus Cereus) เปรียบเทียบกับการใช้ยาสเตรปโทมัยซิน
ผลการทดลองพบว่าสมุนไพรสันโศก จากจังหวัดศรีสะเกษ ที่ความเข้มข้น 10,000 ppm 50,000 ppm และ 100,000 ppm สามารถออกฤทธิ์ยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย สแตปฟิโลคอคคัส ออเรียส และบาซิลลัส ซีเรียส ได้ดีกว่ายาสเตรปโทมัยซิน
ส่วนสันโศกจากจังหวัดเชียงใหม่ ฉะเชิงเทรา ชุมพร และจันทบุรี ที่ความเข้มข้น 10,000 ppm 50,000 ppm และ 100,000 ppm ไม่สามารถออกฤทธิ์ยับยั้งเชื้อแบคทีเรียทั้งสองชนิดได้
...นี่เป็นผลงานของนักวิทย์รุ่นเยาว์ ที่บอกถึงความรู้สึกที่มีต่ออาชีพวิทยาศาสตร์ว่า นักวิทยาศาสตร์เป็นผู้ที่ต้องเสียสละ อดทน เนื่องจากต้องคิดค้นคว้าสิ่งใหม่ ๆ อยู่ตลอดเวลา เพื่อนำพาประเทศชาติให้พัฒนาเจริญยั่งยืนสืบไป...
กรณ์ ศิริจิตร
ข้อมูลจาก เดลินิวส์
