น้าชาติ ประชาชื่น nachart@yahoo.com

หนูอยากทราบว่า แป้งทาตัว ที่เราใช้กันทุกวันนี้ทำมาจากอะไรคะ

ปอแก้ว

ตอบ ปอแก้ว

พ.ญ.นิศานาถ ธนะภูมิ สูตินรีแพทย์ เขียนบทความเกี่ยวกับเรื่องแป้งทาตัว ระบุว่า เดิม แป้งทาตัว ภาษาอังกฤษใช้คำว่า Talc มาจากแร่ทัลก๏ฟฝ ซึ่งก็คือแร่ชนิดหนึ่งที่มีธาตุแมกนีเซียมซิลิเกตเป็นส่วนประกอบ อยู่ในหินทั่วไปตามธรรมชาติ

มีชื่อเรียกเล่นๆ ว่า soapstone หรือ steatite อาจจะมีธาตุอื่น เช่น คลอไรต์ (chlorite) ร่วมด้วย

มีคุณสมบัติดีในเรื่องของการช่วยดูดซึมซับความชื้นทำให้พื้นผิวที่มันเคลือบอยู่แห้ง เนียนลื่นไม่ดูดติดกัน นอกจากนี้ ยังมีคุณสมบัติดีในเรื่องการทนไฟทนกรด ต้านทานต่อการนำไฟฟ้า จึงมีการนำมาใช้ประโยชน์ในทุกวงการทั้งในภาคอุตสาหกรรม ไม่ว่าจะทำสี สารหล่อลื่น เซรามิกกันไฟ แก้ว ยาขัดล้างทำความสะอาด กระดาษ ยาง ฯลฯ จนถึงยาและเครื่องสำอาง ตั้งแต่แป้งฝุ่นทาหน้า แป้งเด็ก สบู่ ครีมทาผิว น้ำยาดับกลิ่นตัว ฯลฯ

ปัจจุบันแป้งฝุ่นโรยตัวแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ แป้งฝุ่นโรยตัวเด็ก แป้งฝุ่นโรยตัวทั่วไป ประกาศกระทรวงสาธารณสุข ฉบับที่ 44 พ.ศ.2549 ระบุความหมายแป้งฝุ่นโรยตัว หมายถึงสิ่งปรุงที่มีลักษณะเป็นผงละเอียดหรือคอลลอยด์ของสารอินทรีย์ หรืออนินทรีย์ที่ไม่ละลายน้ำ หรือสารดังกล่าวรวมกัน ที่ผสมเป็นเนื้อเดียวกันและไม่ระคายผิว ซึ่งอาจแต่งกลิ่นหรือสี หรือแต่งทั้งกลิ่นและสีเพื่อใช้แก่ร่างกายเพื่อเสริมความงาม

มีมาตรฐานกำหนดคือ 1.ไม่มีวัตถุที่เป็นสารอันตราย ตามที่กำหนดไว้ในประกาศกระทรวง ซึ่งออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ.2535

2.ไม่มีสารปนเปื้อน เว้นแต่ 2.1.สารหนู ไม่เกิน 5 ส่วนในล้านส่วนโดยน้ำหนัก 2.2.โซลูเบิล แบเรียม ในรูปของแบเรียมคลอไรด์ ไม่เกินร้อยละ 0.05 โดยน้ำหนัก 2.3.ปรอท ไม่เกิน 0.5 ส่วนในล้านส่วน โดยน้ำหนัก 2.4.ตะกั่ว ไม่เกิน 20 ส่วนในล้านส่วนโดยน้ำหนัก

3.ใช้สีผสมถูกต้องหรือมีปริมาณไม่เกินกำหนด ตามที่กำหนดในประกาศกระทรวงตามความในพระราชบัญญัติเครื่องสำอาง พ.ศ.2535

แป้งฝุ่นโรยตัวสำหรับเด็กต้องไม่มีกรดบอริก และ/หรือเกลือบอเรตเมนทอล การบูร หรือวัตถุที่มีชื่อเรียกอย่างอื่น แต่มีสูตรโครงสร้างทางเคมีอย่างเดียวกันกับวัตถุที่ระบุนี้ และต้องไม่มีสปอร์ดูดขน ซึ่งเป็นสปอร์ของคลับมอสอาจขูดหรือบาดผิวของเด็กได้

แป้งฝุ่นโรยตัว ถ้ามีส่วนผสมของกรดบอริก หรือโซเดียม บอเรต ต้องใช้ในอัตราส่วนไม่เกินร้อยละ 3.0 โดยน้ำหนัก และถ้ามีส่วนผสมของเมนทอล ต้องใช้ในอัตราส่วนไม่เกินร้อยละ 1.0 โดยน้ำหนัก และ/หรือการบูร ต้องใช้ในอัตราส่วนไม่เกินร้อยละ 1.5 โดยน้ำหนัก

ในปัจจุบันไทยยังเน้นการผลิตแป้งจากแร่ทัลก์เป็นวัตถุดิบหลัก ซึ่งเป็นสารอนินทรีย์ที่ไม่สามารถย่อยสลายได้ในคน แพทย์จึงมีข้อแนะนำว่าอย่าใช้พร่ำเพรื่อ ให้ใช้ทีละน้อยอย่าให้ฟุ้งในอากาศ หลีกเลี่ยงการทาแป้งที่อวัยวะเพศโดยเฉพาะเด็กผู้หญิง และอย่าให้เด็กถือแป้งเขย่าเล่น เพราะอาจหกใส่และสำลักหายใจเอาแป้งเข้าปอด ทำให้ปอดอักเสบได้

ปัจจุบันต่างประเทศโดยเฉพาะอเมริกาไม่ได้ใช้แร่ทัลก์เป็นส่วนผสมในการผลิตแป้งแล้ว แต่หันมาใช้ผลิตภัณฑ์จากธรรมชาติแทน อาทิ แป้งข้าวโพด แป้งข้าวเจ้า แป้งเท้ายายม่อม และดินขาว สำหรับในไทยเคยเห็นโฆษณาแป้งฝุ่นที่ทำจากข้าวเจ้า

ทราบว่ามีบางสถาบันกำลังวิจัยเรื่องการผลิตแป้งทาตัวจากแป้งสาคูอยู่ ก็หวังว่าจะสำเร็จเห็นผลในเร็ววัน

หน้า 24